بصير احمد دولت آبادى
448
شناسنامه افغانستان ( فارسى )
كه با وضع قيود بر افراد خانوادهء شاهى به گونهاى كه در ماده 24 درج شده بود ، مخالفت داشت . ( دو تن ديگر از هواخواهان سردار محمد داوود ، سلجوقى و سهيل چنانكه ديده شد از شركت در مجلس خوددارى كردند ) . سوم - گروه مركب از ناسيوناليستهاى قومى كه با رسمى شدن دوبارهء زبان درى و مواد مربوط به مساوات افراد در برابر قانون مخالفت مىورزيدند . سخنگوى اصلى اين گروه ، رشتين بود ، امّا زابلى ، زدران ، عصمتى و ارشاد هم از او پشتيبانى كردند . چهارم - گروه سرمايهداران به رهبرى زابلى كه با نقش دولت در اقتصاد و معارف مخالفت داشته براى سرمايهداران و ملت خواستار آزادى بودند . پنجم - گروه فقها به رهبرى مولوى كاموى كه سعى داشت احكام مذهب حنفى مانند قانون اساسى سابق در ادارهء قضا و تفتيش نقش يگانه داشته باشد . در پايان كار متن پيشنهاد شده با تعديلات جزئى كه بيشتر از طريق مصالحه و تفاهم به دست آمد ، به تصويب رسيد . در مورد مادهء 24 اعتمادى تعديلى را مطابق خواست سردار محمد داوود پيشنهاد كرد ، امّا در اقليت ماندهكارى از پيش نبرد . در مسأله زبان ، رشتين و همكاران او سعى ورزيدند تا از رسمى شدن دوبارهء زبان درى جلوگيرى كنند . هرچند در اينباره به مقصد نرسيدند ، با اصرار ايشان مادهء سى و پنجم مبنى بر مؤظف بودن دولت به وضع و تطبيق پروگرام مؤثرى براى انكشاف و تقويهء زبان پشتو در فصل مربوط به حقوق و وظايف مردم ايراد شد . چون در ضمن مباحثهاى راجع به اين موضوع ، محمد قدير ترهكى زبان ازبكى و ساير زبانهاى محلى را زبانهاى